HOTLINE: 0834 244 333   |   THÔNG TIN TÒA SOẠN   |   ĐẶT LÀM TRANG CHỦ
quà tặng doanh nghiệp

Quản lý, ổn định dân di cư tự do: Vẫn đang là “bài toán” khó

Cập nhật ngày: 18/07/2012 | 10:05 GMT+7

Trong những năm qua, từ nguồn vốn Trung ương và địa phương, hàng loạt dự án sắp xếp, ổn định dân di cư tự do (DCTD) trên địa bàn tỉnh được đầu tư xây dựng, để tạo điều kiện cho hàng nghìn hộ dân có chỗ ở, đất sản xuất ổn định...

Trong những năm qua, từ nguồn vốn Trung ương và địa phương, hàng loạt dự án sắp xếp, ổn định dân di cư tự do (DCTD) trên địa bàn tỉnh được đầu tư xây dựng, để tạo điều kiện cho hàng nghìn hộ dân có chỗ ở, đất sản xuất ổn định. Tuy nhiên, so với tốc độ gia tăng của dân DCTD thì vẫn chưa thấm vào đâu và xem ra việc quản lý, ổn định dân DCTD thực sự vẫn đang là “bài toán” khó đối với Đắk Nông.



Dân di cư tự do chặt phá rừng làm nương rẫy ở Đắk Som (Đắk Glong)

Ảnh: Y KRăk


Nỗ lực sắp xếp, ổn định cuộc sống cho người dân 

 

Theo Chi cục phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp-PTNT) thì năm 2004, toàn tỉnh có 378 hộ với 2.158 nhân khẩu dân DCTD đến địa bàn làm ăn, sinh sống. Thế nhưng, đến tháng 4/2012, con số này đã tăng lên 4.884 hộ, 23451 khẩu, nâng tổng số dân DCTD từ trước tới nay lên 22.579 hộ, với 105.201 khẩu. Sự gia tăng dân số cơ học nằm ngoài kế hoạch này đã tạo không ít khó khăn cho tỉnh trong việc hoạch định chính sách và thực hiện các mục tiêu kinh tế-xã hội khác.

 

Trước tình hình đó, ngoài việc tăng cường công tác kiểm soát di biến động dân cư thì việc sắp xếp, ổn định cuộc sống cho một bộ phận dân DCTD được xem là một trong những giải pháp nhằm giảm tải những gánh nặng về mặt xã hội nêu trên.

 

Theo đó, hiện tỉnh ta đã và đang triển khai 14 dự án sắp xếp, ổn định dân DCTD với tổng mức đầu tư dự kiến hơn 1.000 tỷ đồng. Trong đó, nguồn vốn từ ngân sách Trung ương là gần 960 tỷ đồng, ngân sách địa phương và các nguồn vốn khác hơn 89 tỷ đồng.

 

Mục tiêu đặt ra của các dự án là sẽ sắp xếp, bố trí ổn định cho 8.679 hộ dân DCTD trên địa bàn toàn tỉnh. Đến nay, đã có 3 dự án hoàn thành, đi vào hoạt động và có 1.871 hộ được sắp xếp, bố trí ổn định; 6 dự án đang được đầu tư và 5 dự án đang đề nghị khởi công mới.

 

Nhìn chung, ngoài việc kịp thời ban hành quyết định phê duyệt dự án quy hoạch tổng quan ổn định dân DCTD của tỉnh, các sở ngành chức năng và địa phương thời gian qua cũng đã có nhiều cố gắng trong việc nắm bắt  tình hình dân tự đến và đi trên địa bàn để tham mưu, chỉ đạo nhiều biện pháp quản lý cũng như việc triển khai thực hiện các dự án nêu trên. Từ đây, chủ trương này đã và đang nhận được sự đồng thuận cao trong nhân dân, nhất là đối tượng trực tiếp hưởng lợi.

 

Cụ thể, từ điều kiện sống du canh du cư, nhờ sự quan tâm của Nhà nước, nhiều hộ dân đã có nhà ở, đất sản xuất ổn định, có điều kiện tiếp cận với những dịch vụ xã hội như y tế, giáo dục, điện, nước sinh hoạt, tiến bộ khoa học kỹ thuật…để nâng cao dân trí và chất lượng cuộc sống. Nhất là sau khi ổn định cuộc sống, đa phần các hộ dân đã nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tinh thần yêu nước, một lòng bảo vệ đất đai, chủ quyền biên giới quốc gia.

 

Tiếp tục nảy sinh những bất cập

 

Tuy nhiên, bên cạnh những hiệu quả tích cực mang lại, trong quá trình triển khai các dự án cũng đã và đang nảy sinh những vấn đề bất cập. Điều dễ thấy nhất là số dân DCTD từ các tỉnh, thành trong cả nước đến địa bàn không giảm mà đang ngày một tăng.

 

Trong khi để thực hiện một dự án sắp xếp, ổn định dân cư phải tốn rất nhiều kinh phí. Nếu tính bình quân, để đầu tư đất đai, hạ tầng cơ sở và một số thiết chế cơ bản như hiện nay thì Nhà nước phải bỏ ra gần 360 triệu đồng cho một hộ dân.

 

Cũng từ gánh nặng kinh phí này mà đến nay, mặc dù đã có nhiều nỗ lực, nhưng trong số 14 dự án nói trên, tỉnh cũng chỉ mới sắp xếp, ổn định được 21,55% tổng số hộ dân DCTD. Như vậy, hiện toàn tỉnh vẫn còn có khoảng gần 12.000 hộ, với 55.900 nhân khẩu là dân DCTD chưa được bố trí, sắp xếp ổn định. Rõ ràng, việc thực hiện các dự án sắp xếp, ổn định dân DCTD cũng chỉ giải quyết những việc “đã rồi” nhằm đảm bảo an sinh xã hội cho một bộ phận dân cư.

 

Vì vậy, liệu bài toán sắp xếp, ổn định dân DCTD như tỉnh đã và đang thực hiện có phải là giải pháp tối ưu để phát huy mục đích, hiệu quả đối với nguồn kinh phí Nhà nước bỏ ra. Bởi vì, qua thực tế một số dự án ổn định dân DCTD cũng cho thấy những bất cập, cần phải tính toán theo hướng đồng bộ, khả thi hơn.

 

Cụ thể như dự án ổn định dân DCTD tại tiểu khu 1541, xã Đắk Ngo (Tuy Đức) được đầu tư với tổng vốn 45,7 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương. Mục tiêu của dự án là sắp xếp, ổn định tập trung cho 500 hộ, trong đó 418 hộ dân DCTD người Mông và 82 hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ đang sinh sống phân tán trong rừng.

 

Trong quá trình triển khai, tổng mức đầu tư dự án này đã tăng lên 4 lần so với ban đầu do nhiều yếu tố như thay đổi quy mô, bổ sung hạng mục và trượt giá. Đến nay, các hạng mục đầu tư hạ tầng như đường giao thông, điện thắp sáng, nước sinh hoạt, các đập thủy lợi, trường học, nhà ở cho người dân cơ bản hoàn thành.

 

Ngoài ra, huyện Tuy Đức (đơn vị chủ đầu tư) cũng đã tiến hành cấp đất sản xuất cho các hộ theo quy định. Tuy nhiên, khi dự án mới đi vào thực hiện chưa lâu (cuối năm 2011) thì tại thời điểm này, đã có khoảng 70 hộ dân DCTD mới vào sinh sống.

 

Ban đầu, các hộ này vào theo hình thức thăm thân nhân, nhưng thực chất là xin ở nhờ nhà của những người vào trước để đi khai hoang làm rẫy. Đến mùa vụ thu hoạch, họ đưa cả gia đình vào và ở hẳn nơi đây.

 

Không riêng gì Tuy Đức, tình trạng phát sinh số hộ dân DCTD mới trong vùng dự án đã và đang diễn ra ở các địa phương như Đắk Song, Đắk Glong… Với đặc điểm là vùng sâu, vùng xa, giao thông đi lại khó khăn nên công tác nắm bắt di biến động dân cư của chính quyền cơ sở chưa kịp thời, sâu  sát.

 

Mặt khác, một bộ phận dân cư thiếu tính hợp tác với chính quyền trong việc cung cấp thông tin, khai báo nhân hộ khẩu mới đến nên đã xảy ra tình trạng phát sinh nêu trên. Từ đây, nảy sinh nhiều vấn đề khác như tình trạng sang nhượng đất nông nghiệp đã được cấp theo đối tượng của dự án cũng như nguy cơ phá vỡ quy mô dự án…

 

Cần những giải pháp đồng bộ, nhất quán hơn

 

Liên quan đến vấn đề quản lí, ổn định dân DCTD, theo Ban Dân tộc HĐND tỉnh thì tỉnh cần phải có những giải pháp mang tính đồng bộ, nhất quán hơn trong công tác quản lý, giám sát và thực hiện. Cụ thể là công tác phối hợp để quản lý dân cư trên địa bàn cần được tăng cường, phát hiện kịp thời những trường hợp di dân tự do để có biện pháp xử lý ngay từ đầu.

 

Mặt khác, cấp Trung ương cũng cần làm tốt vai trò điều phối nguồn ngân sách để tăng cường cho các tỉnh có dân DCTD cao, giảm mức đầu tư đối với các tỉnh có dân đi khỏi địa bàn. Các tỉnh có dân di cư đến tỉnh khác cũng cần có trách nhiệm phối hợp trong việc xác minh lý lịch, hỗ trợ nguồn vốn để sắp xếp, ổn định dân DCTD ở nơi ở mới.

 

Về lâu dài, tỉnh cũng nên nghiên cứu, khảo sát để quy hoạch các vùng dân DCTD, tổ chức cho người dân tự khai hoang đất ở, đất sản xuất theo hạn mức quy định trên cơ sở Nhà nước đầu tư một số hạng mục thiết yếu như đường giao thông, điện, trường học… để giảm chi phí đầu tư, nâng cao trách nhiệm của người dân.

 

Ngoài ra, chủ đầu tư và chính quyền, cơ quan chức năng cũng cần tăng cường công tác khảo sát, lấy ý kiến người dân trước khi thực hiện dự án cũng như phát huy vai trò giám sát để nâng cao hiệu quả, mục đích dự án khi đưa vào sử dụng.

 

Hà An

2,968
Viết bình luận mới
Thăm dò ý kiến

Một thời gian dài, tình trạng sạt lở do khai thác cát dọc sông Krông Nô, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông đã ảnh hưởng lớn đến đời sống sản xuất người dân. Trong khi đó, việc xử lý, khắc phục còn chưa triệt để. Theo bạn đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên?