HOTLINE: 01234 244 333   |   THÔNG TIN TÒA SOẠN   |   ĐẶT LÀM TRANG CHỦ
quà tặng doanh nghiệp

“Bảo tàng sống” về nhạc cụ M’nông ở bon Pi Nao

Cập nhật ngày: 13/01/2011 | 14:24 GMT+7

Nghệ nhân K’Rang, người M’nông ở bon Pi Nao, xã Nhân Đạo (Đắk R’lấp) là người rất say mê với âm nhạc. Ông không chỉ am hiểu tường tận mà có thể sử dụng, trình diễn được rất nhiều loại nhạc cụ khác nhau và có thể chế tạo ra những loại nhạc cụ ấy...

Nghệ nhân K’Rang, người M’nông ở bon Pi Nao, xã Nhân Đạo (Đắk R’lấp) là người rất say mê với âm nhạc. Ông không chỉ am hiểu tường tận mà có thể sử dụng, trình diễn được rất nhiều loại nhạc cụ khác nhau và có thể chế tạo ra những loại nhạc cụ ấy. Bằng những hiểu biết và kinh nghiệm của mình, trong những năm qua, ông đã có nhiều đóng góp trong công tác bảo tồn văn hóa dân gian trên địa bàn tỉnh. Khi sức khỏe còn tốt, ông luôn nhiệt tình tham gia vào các lễ hội tại địa phương cũng như ngoài tỉnh mỗi khi được mời. Nhìn ông biểu diễn nhiều loại nhạc cụ khác nhau như: chiêng, kèn sừng trâu, kèn bầu một ống, kèn bầu sáu ống, sáo… ai cũng thích thú và thán phục tài năng của ông. Say mê với văn hóa dân tộc mình, ông đã nhiệt tình truyền lại kỹ thuật trình diễn và các bài nhạc cổ của nhiều loại nhạc cụ cho thế hệ trẻ ở bon. Nhờ có những đóng góp của ông mà Câu lạc bộ cồng chiêng bon Pi Nao có thể trình diễn được nhiều bài chiêng cổ nhất hiện nay.

 

Bên cạnh khả năng biểu diễn nhạc cụ, nghệ nhân K’Rang còn là một người có bàn tay khéo léo về chế tác. Thời gian qua, ông đã chế tác và khôi phục lại một số nhạc cụ truyền thống của dân tộc mình như: chiêng ống, chiêng tre, kèn ống, kèn rlet hay sáo và đặc biệt là sáo dây (wao kleng) một nhạc cụ độc đáo của người M’nông. Theo nghệ nhân K’Rang, nhạc cụ này được người M’nông chế tạo để diễn tấu mỗi khi trông coi rẫy, vừa để bớt hiu quạnh lại có tác dụng đuổi chim, thú đến phá hoa màu. Wao kleng được chế tạo từ các vật liệu: tre, dây rừng và sáp ong. Nhạc cụ gồm một cật tre mảnh dài độ chừng từ 0,5 đến 1 mét, vót mỏng, sau đó dùng một loại sợi dây rừng nhỏ và mảnh buộc vào 2 đầu cật tre, trên sợi dây đính một số hạt sáp ong để định âm. Khi diễn tấu, nghệ nhân dùng một que tre nhỏ, mảnh gõ vào sợi dây này để tạo âm thanh.



Nghệ nhân K’Rang trình diễn nhạc cụ kèn bầu


Hiện nay, sức khỏe của nghệ nhân K’Rang đã yếu vì ngoài trăm tuổi, và khả năng giao tiếp bằng tiếng phổ thông cũng có phần hạn chế nên ít khi ông rời khỏi bon làng. Tiếp chuyện chúng tôi, ông cho biết: “Tôi rất mừng vì Đảng, Nhà nước cũng như chính quyền địa phương luôn quan tâm đến việc bảo tồn văn hóa của dân tộc M’nông. Tuy nhiên, ngoài cồng chiêng thì những loại nhạc cụ khác việc bảo tồn chưa được quan tâm đúng mức. Tôi mong rằng trong thời gian tới, chính quyền sẽ quan tâm hơn để thế hệ trẻ gìn giữ và phát huy được những giá trị văn hóa tinh thần này của cha ông”.

 

Được biết, trong số thế hệ trẻ ở bon làng ông đã truyền lại nhiều kinh nghiệm quý báu thì nổi bật nhất là cố nghệ nhân K’Bông. Thế nhưng, cách đây hơn 2 năm, K’Bông chẳng may gặp phải tai nạn đã qua đời, nên ông buồn lắm vì nghĩ mai này khi về với tổ tiên mà chưa truyền thụ hết những gì biết được cho con cháu. Chính vì những suy nghĩ đó mà thời gian gần đây, ông đã nhiệt tình chỉ bảo cho đội chiêng và luôn có mặt tại các lễ hội tổ chức tại bon làng.

 

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh thì nghệ nhân K’Rang thực sự là “bảo tàng sống” của văn hóa dân gian M’nông ở tỉnh ta. Thời gian qua, ngoài việc nhờ ông tư vấn cho nhiều vấn đề thuộc lĩnh vực văn hóa dân gian, ngành cũng đã mời ông tham gia truyền dạy, biểu diễn tại nhiều liên hoan, lễ hội trong và ngoài tỉnh. Thông qua ông cũng đã lưu giữ được nhiều tư liệu về các bài nhạc của nhiều loại nhạc cụ khác nhau của dân tộc M’nông để giữ gìn và phục vụ cho công tác bảo tồn văn hóa dân gian trên địa bàn.

 

Bài, ảnh: Hoàng Thanh

7,667
Viết bình luận mới
Thăm dò ý kiến

Một thời gian dài, tình trạng sạt lở do khai thác cát dọc sông Krông Nô, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông đã ảnh hưởng lớn đến đời sống sản xuất người dân. Trong khi đó, việc xử lý, khắc phục còn chưa triệt để. Theo bạn đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên?