HOTLINE: 0834 244 333   |   THÔNG TIN TÒA SOẠN   |   ĐẶT LÀM TRANG CHỦ
quà tặng doanh nghiệp

Hoa văn M’nông

Cập nhật ngày: 26/01/2011 | 14:23 GMT+7

Đối với đồng bào M’nông, hoa văn không thể thiếu trong các vật dụng hàng ngày cũng như hoạt động cộng đồng. Đó là các hình tượng như mặt trời, hạt lúa, hình người, hình thú… và được thể hiện rõ nét nhất trên trang phục, bồ lúa, cây nêu trong lễ hội, trang trí nhà cửa, nhà mồ...

Đối với đồng bào M’nông, hoa văn không thể thiếu trong các vật dụng hàng ngày cũng như hoạt động cộng đồng. Đó là các hình tượng như mặt trời, hạt lúa, hình người, hình thú… và được thể hiện rõ nét nhất trên trang phục, bồ lúa, cây nêu trong lễ hội, trang trí nhà cửa, nhà mồ…

 

Dễ thấy nhất là hoa văn thể hiện ở bộ áo váy của phụ nữ với hình họa cầu kỳ và màu sắc rực rỡ hơn. Cách trang trí trên trang phục chính là yếu tố hỗ trợ đắc lực cho không gian sinh tồn, làm nổi bật lên những đường nét cụ thể sinh động trong cuộc sống. Trang phục được đồng bào thêu dệt từ những quan niệm, tín ngưỡng… thể hiện rõ qua cách bố trí màu sắc, hình thù lấy từ thiên nhiên như màu xanh là màu của đất trời- núi sông; màu đen tượng trưng cho đất đai;  màu đỏ tượng trưng cho sự dũng cảm, sức mạnh siêu nhiên, khát vọng tình yêu; còn màu vàng là của ánh sáng… Những chi tiết hoa văn được bố trí theo sọc ngang của trang phục là những hình tam giác nối kết lồng ghép vào nhau và được điểm xuyết bằng hình ảnh chim, thú, cỏ cây hoặc những hình ảnh sinh hoạt cộng đồng. Ngoài ra, trên trang phục thổ cẩm của người M’nông còn được trang trí bằng những hình mẫu tự La tinh có cấu trúc cân đối, hoặc là những con số.

 

 Còn trong sinh hoạt cộng đồng ở các lễ hội thì hoa văn được tạo dựng tập trung ở cây nêu. Theo đó, Hoa văn trên cây nêu được trình bày khá bài bản với gam màu trắng, đỏ và đen với những hình khối chạy dọc cây nêu tạo nên sự uy nghi, linh thiêng của lễ hội. Đầu ngọn cây nêu thường được kết những cánh chim, khúc tre ngắn với ý nghĩa thông tin cho tổ tiên về dự lễ hội của bon làng. Hoa văn còn thể hiện trong việc trang trí nhà cửa. Ngôi nhà người M’nông thường được làm theo kiểu 4 mái, cửa vào nhà mở ở đầu hiên trái tạo nên sự ấm cúng, kín đáo của ngôi nhà. Kiểu trang trí hoa văn trên nhà thường mang hình dáng của những dòng sông, con bướm, hòn đá vì họ quan niệm rằng con người vốn sinh ra từ nước, đá và con bướm. Ngoài ra, các vật dụng trong sinh hoạt hàng ngày như rìu, ché rượu cần… cũng được chạm trổ những đường nét hoa văn rất đẹp.



Đàn ông M’nông đan gùi


Đối với người M’nông thì nhà mồ có một ý nghĩa tâm linh thiêng liêng. Do đó, hoa văn được thể hiện hết sức độc đáo qua cách trang trí nhà mồ. Đó là những hoa văn được chạm trổ khá công phu trên các chất liệu gỗ theo kiểu nhà ở mang các hình khối như búp sen, các con rùa,voi, sóc… được thể hiện hai màu đặc trưng đen và đỏ với chi tiết đường nét được gọt đẽo công phu, phản ánh sự phồn thực của cuộc sống, sự sinh thành, tái sinh kiếp người qua nhân sinh quan của tộc người M’nông.

 

Độc đáo, phong phú là vậy; tuy nhiên, vì nhiều lý do khác nhau mà loại hình văn hóa nói trên ngày càng bị mai một. Những năm qua, nhằm bảo tồn và phát huy giá trị hoa văn của đồng bào M’nông, các cấp các ngành trong tỉnh đã có nhiều nỗ lực, nhất là ngành văn hóa. Thông qua việc thực hiện Đề án “Bảo tồn lễ hội, hoa văn, cồng chiêng và nhạc cụ M’nông” ngành đã thực hiện việc khôi phục lại nghề dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào M’nông. Nhờ đó, mà nhiều phụ nữ M’nông đã được truyền nghề. Đặc biệt, với việc khôi phục các lễ hội, nhiều hoa văn đã được bảo tồn như: cây nêu, nhà ở truyền thống… Mặc dù có nhiều nỗ lực, song việc bảo tồn hoa văn M’nông chưa thật sự bền vững bởi những nghề thủ công của đồng bào chưa tìm được “đầu ra” thích hợp. Trong thời gian tới, được sự đầu tư của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch với dự án “Khôi phục làng truyền thống”, ngành sẽ xây dựng một số làng văn hóa kết hợp với phát triển du lịch trên địa bàn để tạo việc làm cũng như tiêu thụ sản phẩm thủ công cho bà con nhằm bảo tồn một cách bền vững.

 

Bài, ảnh: Hoàng Thanh



8,033
Viết bình luận mới
Thăm dò ý kiến

Một thời gian dài, tình trạng sạt lở do khai thác cát dọc sông Krông Nô, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông đã ảnh hưởng lớn đến đời sống sản xuất người dân. Trong khi đó, việc xử lý, khắc phục còn chưa triệt để. Theo bạn đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên?