HOTLINE: 0834 244 333   |   THƯ VIỆN   |   ĐẶT LÀM TRANG CHỦ

Những vấn đề định hình thế giới năm 2019

Cập nhật ngày: 28/01/2019 | 09:36 GMT+7

Năm 2018 vừa kết thúc bằng một loạt sự kiện sẽ có tác động tới bức tranh về địa chính trị, kinh tế và các vấn đề xã hội toàn cầu năm 2019.

Quan hệ Mỹ - Nga; Mỹ - Trung

Theo các nhà phân tích, khi bị chủ nghĩa dân tộc, dân túy thôi thúc, quan hệ giữa các quốc gia ngày càng trở nên khó dự đoán. Những xung đột về lợi ích đang đẩy nhiều nước bước vào thế đối đầu, điển hình như mối quan hệ giữa các siêu cường Mỹ - Nga, Mỹ - Trung…

Phái đoàn của Tổng thống Mỹ Trump (phải) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong cuộc gặp bên lề G20 đầu tháng 12/2018

Đầu tháng 12/2018, Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tối hậu thư cho Nga, với thời hạn 60 ngày để ngưng triển khai hệ thống có thể phóng tên lửa tấn công 9M729, nhằm cứu vãn Hiệp ước Các lực lượng hạt nhân tầm trung (INF), một văn bản mà hai nước đã ký kết từ năm 1987.

Trong trường hợp Mátxcơva không thực hiện, Washington sẽ khởi động tiến trình rút khỏi hiệp ước trong vòng 6 tháng. Điều đó đồng nghĩa với việc thế giới có thể phải đối mặt với một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới trong năm 2019. Bên cạnh đó, những lệnh trừng phạt mà Mỹ liên tục áp đặt với Nga có khả năng vẫn tiếp diễn...

Trong khi đó, mặc dù mới đây Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã thông qua một thỏa thuận “đình chiến” kéo dài 90 ngày nhưng trong trường hợp đến tháng 2/2019, những mâu thuẫn vẫn chưa thể giải quyết thì nguy cơ về một cuộc chiến thương mại toàn diện rất có khả năng nổ ra. Giới chuyên gia nhận định, các vấn đề về thuế quan và thâm hụt thương mại có thể đạt được vì các đòn áp thuế đang gây ra những "tổn thương" cho cả hai nước.

Tuy nhiên, giữa hai bên vẫn có khoảng cách lớn trong quan điểm về bảo vệ sở hữu trí tuệ. Hơn nữa, căng thẳng mới nổi lên từ vụ Giám đốc tài chính Huawei Mạnh Vãn Chu bị Canada bắt theo yêu cầu của Mỹ hay Washington buộc tội hai tin tặc có liên quan đến Chính phủ Trung Quốc xâm nhập hệ thống kinh doanh và chính phủ ở nhiều quốc gia để đánh cắp các bí mật có giá trị là những yếu tố cản trở các cuộc đàm phán.

Châu Âu và những mâu thuẫn âm ỉ

Những mâu thuẫn thì vẫn âm ỉ cháy trong xã hội, có thể bùng phát vào năm 2019, thời điểm diễn ra liên tiếp hai sự kiện quan trọng là việc nước Anh chính thức rời EU và cuộc bầu cử nghị viện châu Âu (EP).

Anh bước vào năm mới với khủng hoảng chính trị liên quan đến quyết định rời Liên minh châu Âu (Brexit). Thủ tướng Anh Theresa May đã đạt được thỏa thuận Brexit với EU nhưng thỏa thuận này đối mặt với sự phản đối từ trong chính đảng Bảo thủ của bà, khiến bà phải dời lịch biểu quyết của quốc hội, vốn được lên kế hoạch vào tháng 12, sang tuần thứ ba của năm 2019.

Nếu quốc hội không phê chuẩn thì vào thời hạn 29/3/2019, Anh sẽ rời EU mà không có thỏa thuận, có thể dẫn đến những viễn cảnh u ám như các chuyến bay bị hủy hay tắc nghẽn ở cảng nhập cảnh. Đó là lý do ngày càng có nhiều lời kêu gọi mở một cuộc trưng cầu dân ý thứ hai để quyết định tương lai của Brexit, có thể bao gồm phương án là ở lại EU. Nhiều cử tri từng chọn rời EU giờ nhận ra Brexit không đẹp đẽ như họ nghĩ, nhưng đất nước vẫn chia rẽ về quyết định đi hay ở. Vì vậy, dù điều gì xảy ra vào ngày 29/3/2019 thì một bộ phận lớn người dân Anh cũng sẽ phải thất vọng…

Cũng giống như các cuộc bầu cử quan trọng tại châu Âu trong các năm 2017 và 2018, bầu cử EP năm 2019 sẽ là cuộc đối đầu giữa các đảng chính thống và phong trào hoài nghi châu Âu, vốn đang dựa vào tâm lý bất mãn và giận dữ của người dân trước những vấn đề từ cuộc khủng hoảng người di cư, cũng như những mâu thuẫn khác trong xã hội. Trong khi tại Pháp, lòng tin đối với Tổng thống Macron bị phong trào “Áo vàng“ làm sứt mẻ, thì tại Đức, Thủ tướng Merkel cũng bắt đầu tiến trình thoái lui, rút khỏi vũ đài chính trị bằng việc không ứng cử vào chức Chủ tịch CDU. Tại cuộc bầu cử EP sắp tới, nếu lực lượng dân túy giành chiến thắng trên bình diện châu lục, đó sẽ là một bước ngoặt với châu Âu, song sự thay đổi này có mang lại điều tốt lành cho EU hay không, thì chưa thể dự đoán được…

Trung Đông tiếp tụcchìm trong rối loạn

Các chuyên gia cho rằng tình hình Trung Đông trong năm 2019 có thể tiếp tục diễn biến phức tạp, thậm chí là phức tạp hơn với những mâu thuẫn mới nảy sinh. Nhận định trên của các chuyên gia được đưa ra trong bối cảnh mâu thuẫn dai dẳng giữa hai giáo phái lớn của Hồi giáo là dòng Sunni và dòng Shi'ite với đại diện một bên là Saudi Arabia và một bên là Iran vẫn chưa được giải quyết trong năm 2018, kéo theo các cuộc chiến ủy nhiệm tại Trung Đông chưa thể đi đến hồi kết.

Đông Nam Á hứa hẹn những chuyển động chính trị lớn

Giới phân tích khu vực dự báo năm 2019 sẽ đánh dấu những chuyển động lớn trong đời sống chính trị Đông Nam Á.  Theo tờ Straitstimes, nước đầu tiên cần phải nhắc tới là Malaysia. Trong năm 2018, Chính quyền Thủ tướng Malaysia Mahathir Mohamad đã tận dụng phần lớn lợi thế để tái khởi động “làm mới” các thể chế chính phủ quan trọng và triển khai kế hoạch đưa nền tài chính công quay trở về quỹ đạo hoạt động thông thường. Năm tới sẽ là năm kiểm nghiệm liệu Liên minh Hy vọng (PH) của Thủ tướng Mahathir có thể đưa ra chương trình cải cách mới hay không. Một số cải cách đã sẵn sàng được triển khai trong các lĩnh vực như chính trị và kinh tế.

Tại Indonesia, hơn 192 triệu cử tri sẽ tham gia cuộc bầu cử tổng thống và quốc hội dự kiến diễn ra vào ngày 17/4/2019. Mọi sự chú ý sẽ đổ dồn vào cuộc đua khốc liệt giữa Tổng thống đương nhiệm Joko Widodo và đối thủ cũ Prabowo Subianto. Mặc dù cuộc đua tổng thống 2019 này được coi là “trận đấu lượt về” giữa hai chính khách, song lần này thì ông Joko không còn là một ứng cử viên không tên tuổi, mà là một tổng thống đương nhiệm và cử tri sẽ đánh giá kỹ lưỡng những thành tích của ông.

Thái Lan cũng sẽ tổ chức cuộc tổng tuyển cử đầu tiên trong vòng 8 năm qua vào ngày 24/2/2019. Cuộc bầu cử tới đây sẽ là cuộc ganh đua quyết liệt với hệ thống bầu cử mới cho phép thu hẹp khoảng cách giữa các đảng phái mạnh nhất và các đảng phái mạnh thứ hai. Chính quyền quân sự cũng đã gỡ bỏ lệnh cấm về hoạt động chính trị chỉ trong ngày 11/12 vừa qua, cho phép các đảng phái “khoảng chạy đà” ngắn ngủi cho cuộc bỏ phiếu.

Bên cạnh đó, Hiến pháp mới được thông qua sau đảo chính lại tạo ra những rào cản khó khăn để các đảng chính trị lớn như đảng Pheu Thai có thể chiếm lĩnh chính trường. Thay vào đó, các đảng nhỏ và tầm trung sẽ giành được “sân chơi”, nhiều khả năng hình thành nên một chính phủ liên minh. Luật bầu cử mới cũng cho phép một chính khách không tham gia cuộc tổng tuyển cử có thể trở thành thủ tướng với điều kiện người này có được sự chấp thuận của cả Hạ viện và Thượng viện được bầu.

Hi vọng về hòa bình

Vào thời khắc chuyển giao giữa năm 2018-2019, nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un đã gửi thông điệp hòa giải tới Tổng thống Mỹ Donald Trump trong bối cảnh các cuộc đàm phán hạt nhân giữa Bình Nhưỡng và Washington đang rơi vào bế tắc. Tổng thống Nga Vladimir Putin gửi bức thư chúc mừng năm mới tới người đồng cấp Mỹ Donald Trump bày tỏ sẵn sàng đối thoại về nhiều vấn đề… Dư luận thế giới kỳ vọng, những tín hiệu tích cực này sẽ được các nhà lãnh đạo trên thế giới triển khai bằng hành động cụ thể nhằm giảm nguy cơ đe dọa đến hòa bình và sự ổn định toàn cầu.

Thùy Dương (t.h)

2,034
Viết bình luận mới
Thăm dò ý kiến

Đại hội Đảng bộ tỉnh Đắk Nông lần thứ XI đề ra mục tiêu: "Đến năm 2020, Đắk Nông phấn đấu thoát khỏi tình trạng tỉnh nghèo, kém phát triển". Theo bạn khả năng thực hiện mục tiêu trên như thế nào?