HOTLINE: 0834 244 333   |   THƯ VIỆN   |   ĐẶT LÀM TRANG CHỦ

Abiy Ahmed - Người mở cánh cửa hòa bình

Cập nhật ngày: 24/10/2019 | 09:30 GMT+7

Theo Ủy ban Nobel Na Uy, Nobel Hòa bình 2019 được trao cho Thủ tướng Abiy Ahmed “vì những nỗ lực của ông trong việc mang lại hòa bình và hợp tác quốc tế, nhất là sáng kiến mang tính quyết định để giải quyết cuộc xung đột biên giới với nước láng giềng Eritrea”.

Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed

Vị Thủ tướng 43 tuổi xứng đáng nhận giải thưởng vì những quyết định “rất dũng cảm và đáng ghi nhận” nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hàng thập kỷ giữa Ethiopia và Eritrea. Ethiopia và Eritrea đã có những trang lịch sử dài đen tối và đẫm máu, trong đó, chiến tranh biên giới 1998-2000 - cuộc chiến được cho là “vô nghĩa nhất châu Phi” - đã cướp đi sinh mạng của 80.000 người, làm cạn kiệt nguồn tài nguyên, khiến biết bao nhiêu gia đình phải ly tán…

Đối với những người này, đoàn tụ gia đình là mong ước lớn nhất cuộc đời. Thủ tướng Ahmed đã dần biến ước mơ đó thành hiện thực khi khởi động tiến trình hòa bình vào tháng 7/2018, bằng cử chỉ hòa giải đầy bất ngờ: tới thủ đô Asmara của Eritrea, gặp Tổng thống Isaias Afwerki và ký Tuyên bố chung về hòa bình và hữu nghị, chính thức khôi phục quan hệ ngoại giao song phương... Cũng nhờ nỗ lực kiến tạo hòa bình của vị Thủ tướng trẻ nhất châu Phi, tháng 9/2018, biên giới Ethiopia - Eritrea được mở cửa trở lại lần đầu tiên sau hai thập kỷ, những gia đình bị chia cắt đoàn tụ với giọt nước mắt hạnh phúc.

Bên cạnh đó là nỗ lực bền bỉ của ông nhằm giúp các phe phái ở Sudan đạt được một thỏa thuận chia sẻ quyền lực sau nhiều năm khủng hoảng chính trị và xung đột đẫm máu. Ông cũng đóng góp vào việc thúc đẩy bình thường hóa quan hệ Eritrea - Djibouti, làm trung gian giữa Kenya và Somalia liên quan đến tranh chấp lãnh thổ trên biển…

Ông Abiy Ahmed lên nắm quyền vào tháng 4/2018, thời điểm Ethiopia đang đối mặt với cuộc khủng hoảng chính trị sâu sắc. Thậm chí có nhận định rằng, đất nước của hơn 80 nhóm sắc tộc đang trên bờ vực sụp đổ. Tuy nhiên, Ethiopia đã thay đổi rất nhanh chóng từ khi ông Abiy Ahmed trở thành Thủ tướng. Với thông điệp “đất nước cần phải đạt được thành công bằng ý tưởng táo bạo, chứ không phải bằng nòng súng”, ngay từ những tháng cầm quyền đầu tiên, Thủ tướng Ahmed đưa ra các chính sách cải cách quan trọng, gồm cả lĩnh vực an ninh và tư pháp. Ông tuyên bố bãi bỏ tình trạng khẩn cấp, trả tự do cho các nhà hoạt động chính trị, tiến hành biện pháp hòa giải với các lực lượng đối lập, sa thải các quan chức bị nghi ngờ tham nhũng.

Ông cũng đã gặp gỡ các phe phái chính trị đối lập để thảo luận về cải cách và mời các phong trào lưu vong từng bị coi là khủng bố như Ginbot 7, Mặt trận Giải phóng Oromo (OLF) và Mặt trận Giải phóng Quốc gia Ogaden trở về nước. Kết quả là, các phong trào này đồng ý chấm dứt đấu tranh vũ trang và đăng ký trở thành đảng chính trị. Các nhà lãnh đạo xã hội dân sự và phe đối lập thậm chí còn được bổ nhiệm vào các vị trí chủ chốt trong Ủy ban Bầu cử Quốc gia, Ủy ban Nhân quyền, hay Chánh án Tòa án Tối cao Liên bang. Đặc biệt, dưới thời của Thủ tướng Ahmed, một nửa trong số 20 bộ trưởng là phụ nữ, trong đó có nữ Bộ trưởng Quốc phòng đầu tiên của đất nước châu Phi này.

 

Sinh ra ở một ngôi làng hẻo lánh thuộc thị trấn Beshasha, miền Tây Ethiopia, có cha là người Hồi giáo và mẹ theo đạo Thiên Chúa, Abiy Ahmed lớn lên trong nghèo khó, phải ngủ trên sàn nhà, thiếu nước sạch và không biết đến điện hay đường nhựa cho tới tận lớp 7. Khi lớn lên, Ahmed có niềm đam mê với công nghệ và gia nhập quân đội. Sau một thời gian điều hành lực lượng tình báo không gian mạng của Ethiopia, ông bắt đầu tham gia chính trị năm 2011 và nhanh chóng vươn lên hàng ngũ lãnh đạo của phe Oromo trong Mặt trận Dân chủ Cách mạng Nhân dân (EPRDF) cầm quyền. Ông có bằng tiến sĩ năm 2017 tại Viện Nghiên cứu hòa bình và an ninh thuộc Đại học Addis Ababa lâu đời và danh tiếng nhất của Ethiopia.

 

Những cải cách của Thủ tướng Ahmed trong lĩnh vực kinh tế cũng được ca ngợi, nhất là việc mở cửa truyền thông, điện lực, hàng không, chấm dứt tình trạng “cấm cửa” hàng trăm kênh truyền hình và trang web.

Có ý kiến cho rằng giải Nobel Hòa bình năm nay “được trao quá vội vàng” bởi nhiều thách thức ở Ethiopia vẫn chưa được giải quyết trong 18 tháng cầm quyền của ông Ahmed. Những dẫu sao, nỗ lực của Thủ tướng Ahmed đã chứng minh một điều, ngay cả những kẻ thù dai dẳng nhất cũng có thể vượt qua sự chia rẽ sâu sắc để cùng nhau hướng tới một nền hòa bình thực sự.

Hoài Anh (t.h)

1,046
Viết bình luận mới