HOTLINE: 0834 244 333   |   THƯ VIỆN   |   ĐẶT LÀM TRANG CHỦ

Chấm dứt Hiệp ước INF: Bước lùi trong kiểm soát vũ khí hạt nhân

Cập nhật ngày: 06/08/2019 | 10:17 GMT+7

Ngày 2/8, Nga đã thông báo chính thức chấm dứt Hiệp ước các lực lượng tên lửa hạt nhân tầm trung (INF) sau khi Mỹ khởi động tiến trình rút khỏi hiệp ước này trong năm nay.

Bộ Ngoại giao Nga phát đi thông cáo nêu rõ: "Ngày 2/8/2019, với sự khởi đầu từ phía Mỹ, hiệp ước giữa Liên Xô (trước đây) và Mỹ về việc loại bỏ tên lửa tầm ngắn và tầm trung đã chấm dứt". Đáp lại lời thông cáo này từ phía Bộ Ngoại giao Nga, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cùng ngày tuyên bố Mỹ chính thức từ bỏ Hiệp ước INF với Nga. Ông Pompeo khẳng định Moscow là bên vi phạm hiệp ước trước tiên khiến Washington phải hành động.

Tên lửa đạn đạo Pershing II thời Chiến tranh lạnh, Mỹ triển khai tại châu Âu. Ảnh tư liệu

Sự việc này diễn ra không có gì là ngạc nhiên do trong những năm gần đây, quan hệ Nga - Mỹ gần như rơi vào tình trạng đóng băng. Hai bên vẫn liên tục cáo buộc nhau vi phạm thỏa thuận kiểm soát tên lửa đạn đạo. Song, việc tiếp tục duy trì những hiệp ước tương tự như INF hay Hiệp ước cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược (START) là “dây neo” giữ Nga và Mỹ không vượt quá giới hạn đỏ đến mức gây nguy hiểm tới sự ổn định chiến lược toàn cầu. Với quyết định tạm ngừng thực hiện INF, không loại trừ khả năng Mỹ sẽ triển khai tên lửa tại nhiều nơi trên thế giới, đặc biệt tại châu Á và châu Âu, trực tiếp đe dọa an ninh nước Nga.

Trước đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin từng cảnh báo, việc Mỹ rút khỏi INF có thể khiến toàn bộ hệ thống kiểm soát vũ khí và không phổ biến vũ khí giết người hàng loạt sụp đổ... Cảnh báo của ông chủ Điện Kremlin hoàn toàn có cơ sở khi Mỹ đang có ý định không gia hạn START với Nga, sẽ hết hạn vào năm 2021.  Trong trường hợp cả INF và START bị thủ tiêu, thế giới sẽ bị đặt vào tình thế đối đầu chiến lược giữa hai cường quốc hạt nhân như từng xảy ra đầu những năm 70 của thế kỷ trước.

Theo nhận định của các chuyên gia quân sự thế giới, việc các hiệp ước về kiểm soát hạt nhân đổ vỡ sẽ dẫn tới việc Nga tập trung phát triển các loại vũ khí siêu vượt âm thế hệ mới nhanh gấp 27 lần vận tốc âm thanh như Tổng thống Nga V.Putin đã công bố trong Thông điệp Liên bang năm 2018. Ngoài ra, để lấp đầy khoảng trống vũ khí răn đe do INF đổ vỡ, Nga hoàn toàn có thể giảm tầm bắn của một số loại tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) hay hoán cải tên lửa đang được biên chế cho hải quân và không quân sang biến thể lục quân.  Một phương án khác có thể được Nga chú ý là triển khai các loại vũ khí tấn công chiến lược ở Bắc Cực, nơi rất gần lãnh thổ Mỹ. Với tên lửa ICBM 15ZH59, toàn bộ khu vực Bắc Mỹ sẽ nằm trong tầm ngắm của tên lửa Nga. Dòng ICBM di động cực kỳ lợi hại này đã bị phía Mỹ yêu cầu hủy bỏ theo quy định của INF vào tháng 10/1991.

Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres đã yêu cầu hai bên không được có bất kỳ hành động nguy hiểm nào. Ông cho biết, khi hiệp ước chính thức hết hiệu lực, thế giới sẽ mất đi một cái phanh quan trọng để ngăn chặn chiến tranh hạt nhân. Điều này sẽ càng khiến hiểm họa do tên lửa đạn đạo gây ra ngày càng lớn. Theo ông, cho dù thế nào đi nữa, các bên liên quan cần phải tránh những hành động gây bất ổn và tìm sự nhất trí đối với một hướng đi chung để kiểm soát vũ khí hạt nhân.

 

INF được Mỹ và Liên Xô cũ ký ngày 8/12/1987 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/6/1988. Theo đó, hai bên cam kết không sản xuất, thử nghiệm, triển khai các tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình trên mặt đất tầm trung và tầm ngắn (từ 500 - 5.500km). Đây là thỏa thuận kiểm soát vũ khí đầu tiên và duy nhất đến nay loại bỏ hoàn toàn một loại vũ khí hạt nhân - loại tên lửa tầm trung có thể thực hiện đòn tấn công hạt nhân mang tính hủy diệt trên toàn lãnh thổ châu Âu trong thời gian chỉ chưa đầy 6 phút, khiến quốc gia bị tấn công gần như không có cơ hội đáp trả. Vì vậy, việc đạt được INF từng được đánh giá là thành công lớn nhất về kiểm soát vũ khí của thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Hiệp ước cũng được xem như “tấm khiên” bảo đảm an ninh và ổn định ở châu Âu, góp phần vun đắp nền tảng cho hòa bình thế giới. INF đã phát huy vai trò tích cực đối với việc thúc đẩy kiểm soát vũ khí trên thế giới với việc hai bên phá hủy hơn 2.600 tên lửa tầm trung và tầm ngắn.

 

Hoài Anh

833
Viết bình luận mới
Thăm dò ý kiến

Một thời gian dài, tình trạng sạt lở do khai thác cát dọc sông Krông Nô, huyện Krông Nô, tỉnh Đắk Nông đã ảnh hưởng lớn đến đời sống sản xuất người dân. Trong khi đó, việc xử lý, khắc phục còn chưa triệt để. Theo bạn đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên?