Khát vọng bình đẳng và công bằng trên thế giới

Cập nhật ngày: 04/01/2021 | 09:04 GMT+7

Công bằng và bình đẳng không phải là vấn đề mới nhưng trong năm 2020 dưới tác động của đại dịch Covid - 19 vấn đề này càng trở nên nhức nhối và nghiêm trọng hơn. Năm 2021 được dự đoán cũng sẽ không dễ dàng đối với những người nghèo, người yếu thế.

Những ngày cuối năm 2020 tại Mỹ tiếp tục nổ ra các cuộc biểu tình phản đối phân biệt chủng tộc và hành động bạo lực của cảnh sát.

Người dân Anh được tiêm vắc xin ngừa Covid-19 trong ngày 8/12/2020

Các cuộc biểu tình trước đó cũng đã khiến nước Mỹ phải trải qua mùa hè dậy sóng với làn sóng biểu tình chưa từng có nhằm phản đối sự phân biệt chủng tộc và hành động bạo lực của cảnh sát, sau vụ việc anh George Floyd, người Mỹ gốc Phi, bị cảnh sát ghì cổ tới chết. Biểu tình cũng đã lan rộng ra toàn thế giới, với việc chưa bao giờ nhiều người da trắng - đặc biệt là những người trẻ tuổi - tham gia “cơn thịnh nộ” của người da màu đến vậy. Điều này phản ánh một khát vọng hướng tới sự bình đẳng thực sự trong một xã hội nơi các quyền cơ bản chưa được trao đầy đủ cho tất cả mọi người đã lan rộng khắp cả thế giới thời gian qua.

Có lẽ câu nói của George Floyd: "Tôi không thở được", thốt ra khi bị đè chết dưới đầu gối của một cảnh sát da trắng, đã chạm đến trái tim của triệu người dân trên thế giới không chỉ bởi nó phản ánh một thực tế phân biệt chủng tộc từ lâu đã âm ỉ trong lòng nước Mỹ và nhiều quốc gia khác, mà nó còn thể hiện khát vọng được công bằng và bình đẳng trong xã hội giữa đại dịch Covid-19. Vi rút SARS-CoV-2 không phân biệt đẳng cấp, biên giới quốc gia hay mức độ giàu nghèo. Tuy nhiên, sự bất bình đẳng xã hội được thể hiện rõ hơn trong đại dịch khi những số liệu chính thức cho thấy những người sống tại các khu dân cư nghèo tại Mỹ có tỷ lệ tử vong cao hơn từ 3 đến 5 lần so với các khu giàu có.

Trong năm 2021, khi tiến trình nghiên cứu sản xuất vắc xin đã có bước phát triển thì câu chuyện công bằng và bình đẳng ở quyền tiếp cận vắc xin ngừa Covid-19 cũng là vấn đề nhức nhối. Theo báo cáo của Oxfam và các tổ chức nhân quyền khác, các quốc gia giàu có chỉ chiếm 14% dân số thế giới đã sử dụng nguồn lực và ảnh hưởng của mình để thu được 96% vắc xin của Pfizer và 100% của Moderna. Các quốc gia này thậm chí còn đang lên kế hoạch dự trữ. Điều đó cho thấy một thực tế đáng buồn là khi những nước giàu đang sở hữu những loại vắc xin hiệu quả nhất, thậm chí còn dự trữ chúng thì tại các nước nghèo, vắc xin còn chưa đủ cho cả những đối tượng cần ưu tiên như bác sĩ tuyến đầu hay người già yếu.

Vấn đề nghiêm trọng tới mức Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres thừa nhận rằng chủ nghĩa dân tộc về vắc xin phòng Covid-19 đang "lan truyền với tốc độ tối đa", khiến người dân ở các quốc gia đang phát triển trên khắp thế giới phải dõi theo một số nước giàu triển khai hoạt động tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 như thế nào, rồi tự hỏi liệu mình có được tiêm vắc xin này hay không.

Tổng Thư ký nhấn mạnh, tác động xã hội và kinh tế của đại dịch là rất lớn và ngày càng tăng. Chúng ta phải đối mặt với cuộc suy thoái toàn cầu lớn nhất trong 8 thập kỷ. Nghèo đói cùng cực đang gia tăng, nạn đói đe dọa hiện hữu. Những tác động kéo dài là kết quả của bất bình đẳng và bất công trong thời gian dài do đại dịch gây ra cần phải thiết lập lại.

Câu chuyện công bằng và bình đẳng có lẽ không phải là vấn đề mới nhưng tác động của đại dịch Covid – 19 cho thấy vấn đề này càng trở nên nhức nhối và nghiêm trọng hơn. Năm 2021 được dự đoán cũng sẽ không dễ dàng đối với những người nghèo, người yếu thế khi họ phải vật lộn để có “đủ bánh mì” trên bàn ăn hay “giành giật” để có những liều vắc xin bảo vệ mạng sống của mình trước đại dịch.

Giám đốc điều hành Chương trình lương thực thế giới David Beasley nhấn mạnh, nhiệm vụ khó khăn nhất đang ở phía trước trong năm 2021. Điều này đòi hỏi phải hành động. Nếu chúng ta không hành động sẽ có những thảm họa khác xảy ra như nạn đói, bất ổn xã hội kéo theo di dân hàng loạt. Cái giá cho những điều này sẽ rất đắt.

Theo giới phân tích, để có một giải pháp đòi hỏi sự chung tay, sẻ chia và kế hoạch không chỉ tại các quốc gia mà còn trên mức độ toàn cầu để bảo đảm sự bình đẳng thực sự, nơi những người yếu thế được trao các quyền cơ bản.

Hoài An (t.h)

673
Viết bình luận mới