HOTLINE: 01234 244 333   |   THÔNG TIN TÒA SOẠN   |   ĐẶT LÀM TRANG CHỦ
quà tặng doanh nghiệp

Thổ Nhĩ Kỳ có thể xảy ra những thay đổi lịch sử

Cập nhật ngày: 20/04/2017 | 10:19 GMT+7

Thổ Nhĩ Kỳ vừa tổ chức cuộc trưng cầu ý dân về sửa đổi một số điều khoản trong Hiến pháp nhằm tăng thêm quyền lực cho Tổng thống. Với những thay đổi đó, nhiều người kỳ vọng đất nước sẽ ổn định, phát triển hơn. Nhưng nhiều người cũng lo ngại sẽ làm nảy sinh tình trạng chuyên quyền, độc đoán, phá vỡ các nền tảng truyền thống lâu đời.

Ngay sau cuộc trưng cầu, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan đã tuyên bố phe đồng ý sửa đổi Hiến pháp đã giành được 51,5% số phiếu ủng hộ, tức nhiều hơn phe phản đối 1,3 triệu phiếu. Tỉ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 86%.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ R.Erdogan phát biểu trước những người ủng hộ cải cách Hiến pháp. Ảnh tư liệu

Mặc dù kết quả cuộc trưng cầu ý dân sẽ chính thức được công bố sau hơn 1 tuần nữa, nhưng có thể nhận thấy sẽ có sự thay đổi căn bản trong hệ thống cầm quyền tại Thổ Nhĩ Kỳ. Đó là lần đầu tiên trong lịch sử nước này, hệ thống Nghị viện sẽ trở thành một hệ thống Tổng thống. Chức danh Thủ tướng sẽ bị bãi bỏ, thay vào đó là Tổng thống - người đứng đầu nhà nước mang tính nghi thức - sẽ trở thành người điều hành Chính phủ, được ban hành các sắc lệnh, ban bố tình trạng khẩn cấp và đề xuất các khoản thu chi ngân sách.

Tổng thống cũng sẽ được trao quyền bổ nhiệm hoặc bãi nhiệm các chức danh Phó Tổng thống, Bộ trưởng và các quan chức cao cấp của Chính phủ, quyền được giải tán Quốc hội và cho phép tiến hành các cuộc bầu cử Quốc hội và Tổng thống. Quan trọng nhất, ông Erdogan có thể nắm giữ quyền lực tới tận 2029 nếu như ông chiến thắng trong cuộc bầu cử năm 2019 và năm 2024. Trong khi đó, số nghị sĩ trong Quốc hội sẽ tăng từ 550 lên 600 người, tuổi tối thiểu để trở thành một nghị sĩ sẽ giảm từ 25 xuống còn 18 tuổi, và cuộc bầu cử Quốc hội và tổng thống sẽ được tiến hành 5 năm một lần. Những sửa đổi trong Hiến pháp sẽ có hiệu lực sau cuộc bầu cử Tổng thống và Nghị viện vào tháng 11/2019, vào thời điểm vai trò của thủ tướng sẽ chính thức bị bãi bỏ.

Theo các nhà bình luận, tỷ lệ chênh lệch sít sao phiếu bầu giữa hai phe ủng hộ và phản đối cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ sẽ rơi vào chia rẽ nghiêm trọng sau cuộc trưng cầu dân ý. Ngay sau khi kết quả bỏ phiếu được công bố, hàng nghìn người dân đã đổ ra đường biểu tình, phản đối chính quyền Tổng thống R.Erdogan. Nhiều cuộc tranh cãi và ẩu đả đã xảy ra. Đảng Nhân dân Cộng hòa (CHP) đối lập chính ở Thổ Nhĩ Kỳ tuyên bố sẽ yêu cầu kiểm lại đến 60% số phiếu của cuộc trưng cầu ý dân. Theo quan điểm của những người còn hoài niệm về thời kỳ hoàng kim của đế chế Ottoman, cải cách Hiến pháp, tăng thêm quyền lực cho Tổng thống đương nhiệm sẽ giúp vực dậy nền kinh tế trì trệ của đất nước cũng như ổn định chính trị. Tuy nhiên, những người phản đối lại lo sợ động thái này sẽ khiến Thổ Nhĩ Kỳ trở nên ít dân chủ hơn, chia cắt xã hội sẽ trầm trọng hơn và có thể biến Tổng thống thành một nhà độc tài. Nhiều chính sách cứng rắn được đưa ra gần đây là một trong những nguyên nhân làm thổi bùng chia rẽ chính trị và tôn giáo tại đất nước này.

Hiện tại, Thổ Nhĩ Kỳ đang phải hứng chịu hàng loạt vấn đề rắc rối do hệ quả của cuộc đảo chính bất thành 9 tháng trước. Để kiểm soát chính quyền sau binh biến, ông R.Erdogan đã sa thải tới 130.000 nhân viên hành chính công và bắt giữ khoảng 45.000 người, tạo ra một khoảng trống hành chính lớn và khiến mâu thuẫn xã hội gia tăng. Nhiều ý kiến cho rằng, xung đột nội bộ sẽ tạo điều kiện để các nhóm khủng bố và cực đoan khai thác, đẩy quốc gia nằm giữa hai lục địa Á - Âu này đứng trước những mối đe dọa an ninh nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, Thổ Nhĩ Kỳ cũng đối mặt với khó khăn về kinh tế. Ngành Du lịch, vốn được coi là mũi nhọn của kinh tế nước này đang chịu thiệt hại nặng nề do tình trạng bất ổn. Nhiều nhà phân tích cảnh báo, các chỉ số vẫn có khả năng đi theo chiều hướng tiêu cực bởi Thổ Nhĩ Kỳ đang tồn tại quá nhiều vấn đề cần giải quyết. Thêm vào đó, quốc gia này còn gặp bế tắc trong xử lý cuộc khủng hoảng di cư cùng với mối quan hệ không còn “mặn nồng” với Mỹ và EU. Việc cải cách Hiến pháp được cho đã đặt dấu chấm hết đối với hy vọng gia nhập Liên minh châu Âu (EU) mà Ankara thúc đẩy nhiều năm qua khi các lãnh đạo Lục địa già chỉ trích nặng nề việc Tổng thống R.Erdogan thâu tóm quyền lực thông qua thay đổi luật pháp quốc gia.

Có thể thấy rằng, cuộc trưng cầu dân ý có thể mang lại những thay đổi lịch sử về mặt thể chế cho Thổ Nhĩ Kỳ, song cũng khiến đất nước gần 75 triệu dân này đứng trước những thử thách chưa từng có về cả đối nội và đối ngoại trong vòng hai thập kỷ qua.

Thùy Dương

273
Viết bình luận mới
Thăm dò ý kiến

Một số địa phương trong tỉnh Đắk Nông đã ra quân xử lý lấn chiếm lòng lề đường, vỉa hè, theo bạn việc làm này như thế nào?